Otyłość –

Otyłość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Caduceus.svg
Otyłość
obesitas
ICD-10 E66
E66.0 Otyłość spowodowana nadmierną podażą energii
E66.1 Otyłość polekowa
E66.2 Ciężka otyłość z hipowentylacją pęcherzykową
E66.8 Inne postacie otyłości
E66.9 Otyłość, nie określona
Porównanie sylwetek osób: o prawidłowej masie ciała, z nadwagą i otyłej
Otyłość u mężczyzny

Otyłość (łac. obesitas) – patologiczne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, przekraczające jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne, mogące prowadzić do niekorzystnych skutków dla zdrowia[1]. Za otyłość uważa się stan, w którym tkanka tłuszczowa stanowi więcej niż 20% całkowitej masy ciała u mężczyzn oraz 25% u kobiet. Otyłości towarzyszy nadwaga czyli nadmierna masa ciała powyżej masy optymalnej.

Nie tylko ilość, ale również rozmieszczenie nadmiernej ilości tkanki tłuszczowej ma znaczenie. Zgromadzenie tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej, nazywane otyłością brzuszną (otyłość androidalna), ma większe znaczenie patologiczne niż równomierne rozłożenie lub podskórne zgromadzenie tkanki tłuszczowej.

Stwierdzono, że otyłość zwiększa ryzyko zapadalności na niektóre choroby, w tym choroby układu krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech senny, niektóre typy nowotworów, zapalenie kości i stawów[2][3] i dlatego też skraca oczekiwaną długość życia[3]. Wyjątkowo duża otyłość prowadzi do niepełnosprawności.

Spis treści

[edytuj] Metody oznaczania ilości tkanki tłuszczowej

Dokładne, stosowane w badaniach naukowych metody oznaczania ilości tkanki tłuszczowej organizmu to:

W praktyce stosuje się, prostsze metody przybliżone:

  • pomiar masy ciała (wagi ciała) i obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI) lub wskaźnika WHR (waist-hip ratio)
  • pomiar grubości fałdu skórnego.

Dla osób dorosłych i o przeciętnych warunkach umięśnienia, wskaźnik BMI dobrze odzwierciedla zawartości tkanki tłuszczowej w organizmie.

BMI

  • wartość prawidłowa 19-25
  • nadwaga 25-30
  • otyłość >30
  • skrajna otyłość >40

WHR

  • wartość prawidłowa dla mężczyzn – 0,9
  • wartość prawidłowa dla kobiet – 0,7
  • obwód brzucha mierzony na poziomie talii nie powinien przekraczać połowy pomiaru wzrostu

[edytuj] Skutki

Otyłość w krajach wysokorozwiniętych stanowi problem społeczny, a w przyszłości może przyjąć rozmiary epidemii i uważana jest za jedno z zagrożeń cywilizacyjnych rozwiniętych społeczeństw.

Prognoza WHO, procent osób otyłych (BMI >30 WHO Obesity Taskforce 2003)

Rok USA Wielka Brytania Brazylia
1990 8 6 5
2000 12 8 7
2010 20 17 9
2020 28 26 12
2030 41 30 19

Choroby i objawy związane z otyłością:

[edytuj] Przyczyny otyłości

Naukowcy badają mechanizmy otyłości oraz sposoby jej leczenia przeprowadzając eksperymenty na mysich modelach
Otyłość w europejskiej kulturze była symbolem statusu: Toskański generał Alessandro del Borro, XVII wiek
  • Najczęstszą przyczyną powstawania otyłości jest przekarmianie (zbyt duża wartość energetyczna pożywienia w stosunku do zapotrzebowania organizmu).
  • Czynniki genetyczne – mogą odgrywać rolę w powstaniu otyłości lub zwiększać podatność na jej rozwój. Istnieją genetycznie uwarunkowane zespoły chorobowe, w których dochodzi do nadmiernego gromadzenia się tkanki tłuszczowej w organizmie. Należą do nich: zespół Pradera-Williego, zespół Laurence'a-Moona-Biedla, zespół Cohena oraz zespół Carpentera. Geny kodują molekularne składniki uczestniczące w fizjologicznym procesie regulacji masy ciała. W badaniach na zwierzętach wykryto, że pojedyncza mutacja może prowadzić do rozwoju otyłości. U niewielkiego odsetka ludzi występują również mutacje jednogenowe, które prowadzą do rozwoju otyłości olbrzymiej. Uważa się jednak, że u większości ludzi o skłonności do otyłości decydują prawdopodobnie mutacje wielu genów. Mutacje mogą dotyczyć genów związanych z regulacją pobierania energii z pożywieniem, poziomem podstawowej przemiany materii, dojrzewaniem komórek tkanki tłuszczowej, aktywnością enzymów odpowiedzialnych za gospodarkę tłuszczową i węglowodanową. W ich wyniku dochodzi do przewagi procesów magazynowania energii nad procesami jej wydatkowania. Do białek, których produkcja jest upośledzona w wyniku mutacji genetycznych należy między innym leptyna i jej receptory. Zwiększenie jej wytwarzania zwrotnie hamuje gromadzenie tłuszczów w adipocytach i zmniejsza przyjmowanie pokarmów[7]. Za genetycznym uwarunkowaniem otyłości przemawia również fakt, że jest ona dwukrotnie częstsza u bliźniąt jednojajowych niż u rodzeństwa nie będące bliźniętami, a masa ciała osób dorosłych, które wychowały się w rodzinach zastępczych wykazuje większą zgodność z masą rodziców biologicznych niż adopcyjnych[potrzebne źródło].
  • Czynniki biologiczne – również odgrywają rolę w powstaniu otyłości. Uszkodzenie podwzgórza (proces zapalny lub nowotworowy) i jąder brzuszno-przyśrodkowych podwzgórza mogą powodować rozwój otyłości. Dochodzi wtedy do nadmiernego przyjmowania pokarmów oraz zaburzeń układu autonomicznego. Badania wykazały również, że mózgi osób otyłych, podobnie jak mózgi osób uzależnionych, mają mniejszą gęstość tzw. receptorów dopaminowych typu 2. Prawdopodobnie jest to reakcja, mająca osłabić efekt częstych wyrzutów dopaminy, które są skutkiem częstego przyjmowania narkotyku lub pożywienia. Możliwe też, że ludzie ci od urodzenia mają zmniejszoną liczbę receptorów dopaminowych, a to wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia uzależnienia[8]. Do zaburzeń endokrynologicznych, w których dochodzi do rozwoju otyłości należą: niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga, zespół policystycznych jajników, niedobór hormonu wzrostu, rzekoma niedoczynność przytarczyc, czy też hiperinsulinizm.
  • Czynniki środowiskowe – wśród których największe znaczenie ma aktywność fizyczna jako forma wydatkowania dostarczonych zasobów energetycznych. Na skutek postępu technologicznego możliwe stało się znaczące zmniejszenie wydatku energetycznego związanego z codzienną aktywnością. Równocześnie zwiększył się dostęp do żywności i jej konsumpcja. Wzrosła również wartość energetyczna łatwo dostępnego pokarmu, który jest dodatkowo ubogi w witaminy, sole mineralne i błonnik. Regularna aktywność fizyczna zapobiega nadwadze i otyłości.
  • Czynniki psychologiczne – takie jak zaburzenia nastroju mogą być przyczyną powstawania nadwagi. Osoby, u których występuje tendencja do przyrostu masy ciała, podczas każdego kolejnego nawrotu depresji zwiększają swoją masę ciała. Osoby chore uczą się, że jedząc mogą częściowo zmniejszać objawy depresji, poprzez dostarczenie krótkotrwałej przyjemności.

Przypisy

  1. World Health Organization: Obesity: Preventing and Managing the Global Epidemic (Who Technical Report Series,). World Health Organisation. ISBN 92-4-120894-5. 
  2. Lung National Heart: Clinical Guidelines on the Identification, Evaluation, and Treatment of Overweight and Obesity in Adults. International Medical Publishing, Inc. ISBN 1-58808-002-1. 
  3. 3,0 3,1 Haslam DW., James WP. Obesity.. „Lancet”. 9492 (366), ss. 1197–209 (październik 2005). doi:10.1016/S0140-6736(05)67483-1. PMID 16198769. 
  4. García Hidalgo L. Dermatological complications of obesity.. „American journal of clinical dermatology”. 7 (3), ss. 497–506 (2002). PMID 12180897. 
  5. Bray GA. Health hazards of obesity.. „Endocrinology and metabolism clinics of North America”. 4 (25), ss. 907–19 (grudzień 1996). PMID 8977052. 
  6. „PmFetch response” (grudzień 1996). 
  7. Badania na ludziach wykazały jednak, że osoby z nadwagą mają zwykle większy poziom leptyny, niż osoby szczupłe. Wynika z tego, że niektórzy otyli pacjenci są niewrażliwi na leptynę (J.S. Flier i E. Maratos-Flier "Skazani na tycie?" [w:] "Świat nauki" nr 10/2007).
  8. K.L. Ozelli "Mózg nie lubi diety" [w:] "Świat nauki" nr 10/2007

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat otyłości
Wikisłownik
Zobacz hasło otyłośćWikisłowniku

[edytuj] Linki zewnętrzne

  • kalkulator nadwagi, otyłości i normy a także czytelnia z interesującymi materiałami, warto polecić artykuł "śladami tłuszczów"
  • spalanie kalorii w trakcie codziennych czynności i wysiłku fizycznego
Star of life2.svg

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii!


Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/adwiki/richFeeds.php on line 59

Szybka diagnoza chorób oczu
Nowy system obrazowania, wykorzystujący światło w sześciu różnych kolorach może pozwolić na szybkie wykrywanie chorób będących częstą przyczyną utraty wzroku - informuje pismo "Review of Scientific Instruments".
Stosowanie leków przeciwwirusowych w czasie ciąży nie jest zagrożeniem
Analiza danych z Danii wykazała brak powiązanego zwiększonego ryzyka wad rozwojowych dzieci u matek, które były w czasie pierwszego trymestru ciąży wystawione na działanie takich leków przeciwwirusowych jak acyklowir, walacyklowir, and famcyklowir, często używanych przy leczeniu zakażeń wirusem opryszczki herpes simplex i półpaśca herpes zoster - informuje portal Science Daily.
Galaktyka z superwiatrem
Europejskie Obserwatorium Południowe ESO zaprezentowało zdjęcie galaktyki, w której zachodzą intensywne procesy formowania się gwiazd. W galaktyce występuje też "superwiatr" rozciągający się na dziesiątki tysięcy lat świetlnych.
Pozostałości prehistorycznych osad odnaleziono w północnych Chinach
Chińscy archeolodzy odkryli pozostałości dwóch prehistorycznych osad podczas prac wykopaliskowych prowadzonych w północnej części kraju - informuje serwis internetowy Sify News.
Ruchy oka czy praca serca filmowane "live" z pomocą rezonansu MRI
Badacze z Instytutu Maxa Plancka w Getyndze w Niemczech znacząco zredukowali czas potrzebny na zarejestrowanie obrazu funkcjonowania organów ludzkich do 1/50 sekundy. Dzięki temu po raz pierwszy "live" mogą być filmowane np. ruchy oka i szczęki tak samo, jak gnące się kolana czy bijące serce - informuje portal Science.
Linki: Strona gwnaigłofiltry Wynajem mieszkań Katowice Koniec PZPN makita kalkulator kredytowy
poyzcjonowanie wrocław